Từ lâu, “địa ngục trần gian” nhà tù Côn Đảo đã bao lần khiến khách du lịch trong và ngoài nước Việt Nam xúc động, bồi hồi nhớ lại khoảng thời gian chịu đựng biết bao cực khổ – chống lại đế quốc thực dân. Nếu lần đầu du lịch Côn Đảo thì chắc chắn địa điểm là nơi bạn không thể bỏ qua. Cùng Phú Quốc Express tìm hiểu một số thông tin thú vị trong bài viết bên dưới nhé!
1. Nhà tù Côn Đảo nằm ở đâu?
Tọa lạc trên con đường Nguyễn Chí Thanh – cung đường trọng điểm tại huyện đảo, nhà tù tạo điều kiện thuận lợi cho mọi du khách ghé thăm, khám phá.
Gửi đến bạn đọc địa chỉ chính xác cùng thời gian hoạt động của địa danh:
- Địa chỉ: Đường Nguyễn Chí Thanh, huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
- Giờ mở cửa: Tất cả các ngày trong tuần, từ 8h đến 18h
- Giá vé: 40.000 đồng/người.
2. Giới thiệu về nhà tù Côn Đảo: Đôi nét đặc biệt, hiếm có khó tìm
Quả thực cái tên “địa ngục trần gian” là cụm từ quen thuộc mà tất cả mọi người đều nghĩ đến khi nhắc đến địa điểm nhà tù Côn Đảo ở huyện đảo Côn Đảo xinh đẹp. Bên cạnh khung cảnh trời biển trong xanh, thơ mộng phù hợp cho hoạt động nghỉ dưỡng, một phần không thể thiếu của chuyến đi đảo trọn vẹn là đến nơi chứng kiến tội ác chiến tranh tàn khốc và minh chứng cho lòng yêu nước chưa bao giờ ngừng lại, bất khuất của nhiều thế hệ ngày trước trong cả hai cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ đau thương.
Cụ thể, chỉ cần một ánh nhìn, dễ dàng nhận thấy bao trùm toàn bộ nhà tù là khung cảnh tang tóc khiến vô số du khách choáng ngợp, sau đó cảm xúc thương xót, bồi hồi dần tràn ngập. Trước kia, nhà tù được xây dựng cho mục đích giam giữ, tra tấn những ai theo đuổi sự nghiệp cách mạng, nổi loạn tìm đường chống lại chính phủ bấy giờ nhưng ngày nay, nhà tù trở thành chứng tích lịch sử quan trọng, biết bao thế hệ dân trên đảo giữ gìn và phục dựng để mọi người ở các khu vực khác ghé đến tham quan như một địa điểm du lịch nổi tiếng.
3. Tìm hiểu tiểu sử nhà tù Côn Đảo
Hãy cùng Phú Quốc Express khám phá từng giai đoạn trọng đại tại địa điểm ngay bên dưới:
3.1 Giai đoạn hình thành
Chính thức khởi công từ ngày 28/11/1861, sau khoảng 4 tháng kể từ thời điểm thực dân Pháp chiếm đóng nước ta, nhà tù trở thành nơi tra tấn, giam cầm tất cả những ai chống phá, có tư tưởng giành quyền độc lập… trong khoảng thời gian kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ ròng rã.
3.2 Sau vài tháng hoạt động
Nơi đây nổi tiếng khắp nơi với độ tàn khốc không thể tưởng tượng, còn được công nhận là nhà tù khắc nghiệt nhất tại Đông Dương lúc bấy giờ (đặc biệt là khu vực chuồng cọp nhà tù Côn Đảo – khu trại giam biệt lập, có nhiều cách thức tra tấn dã man). Điều này có thể được minh chứng bằng các con số biết nói như 50 người tù nhân bị tra tấn đến chết chỉ trong vòng 1 năm và hơn 600 tù nhân chỉ sau 5 năm. Đặc biệt, trong vòng 50 năm đầu tiên, số lượng tù nhân bị giam cầm tại đây duy trì ổn định, trên dưới 1.000 người và không có dấu hiệu giảm.
3.3 Sau chiến thắng oanh liệt của cuộc đấu Cách Mạng Tháng Tám (1945)
Sau thắng lợi ấn tượng của cuộc đấu tranh Cách mạng tháng Tám 1945, nhóm tù chính trị tại nhà tù Côn Đảo đã tổ chức khởi nghĩa, giành được quyền làm chủ và tiếp tục trở về đất liền hòa mình cùng tham gia cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc ở khắp cả nước. Thế nhưng, thực dân Pháp lại một lần tái chiếm huyện đảo vào năm 1946, ra lệnh tiếp tục đưa tù nhân đến đây giam cầm với số lượng đến hơn 300 và trong đó, có 56 người bị giết hại tàn nhẫn chỉ trong một buổi chiều ngày 27/5/1946.
3.4 Đến khi Pháp rút khỏi nước ta
Sau đó mấy mươi năm, khi Pháp rút quân hoàn toàn khỏi Việt Nam, tưởng chừng nhân dân được sống yên bình nhưng nhà tù Côn Đảo lại rơi vào tay chính quyền Sài Gòn tôn sừng đất nước Mỹ – đẩy sự tra tấn hà khắc tăng lên gấp nhiều lần, đỉnh điểm là trong giai đoạn 1970 – 1972. Lúc đó, địa điểm giam giữ gần 10.000 người với nhiều biện pháp tra tấn dã man, tàn khốc, bao trùm xung quanh chỉ là tiếng la hét, khóc thương, máu và nước mắt.
3.5 Thời điểm đất nước hoàn toàn giải phóng
Sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất cả hai miền Bắc và Nam (1975), chức năng của hệ thống nhà tù ở Côn Đảo bị giải thể và cơ quan chức trách tại đây tiến hành bảo trì, trùng tu định kỳ, trở thành địa điểm du lịch văn hóa – lịch sử.
Xem Thêm: Vé tàu Trần Đề Côn đảo: Lịch Tàu Chạy và Giá Vé
4. Nhà tù Côn Đảo gồm những khu vực nào?
Nếu có cơ hội ghé đến nhà tù, bạn chắc chắn phải dành hết một ngày mới có thể khám phá tất cả khu vực bên trong. Cụ thể:
4.1 Nhà Chúa Đảo
Khu vực có tổng diện tích là 18.600m2, bao gồm rất nhiều hạng mục như nhà phụ thuộc, nhà ở dành cho nhân viên, hệ thống sân vườn… Thoạt đầu, nhà là nơi nghỉ ngơi, sinh hoạt và làm việc của 53 đời Chúa Đảo nhưng đến ngày giải phóng được sử dụng làm nơi trưng bày hình ảnh, tư liệu… của Khu di tích lịch sử Côn Đảo.
4.2 Cầu tàu
Được khởi dựng từ năm 1873, nằm tại vị trí trung tâm thị trấn Côn Đảo (phía trước nhà Chúa Đảo), cầu tàu là nơi “cập bến” của hàng trăm tù binh không có ngày trở về, chứng kiến biết bao đau thương không thể xóa nhòa. Để tưởng nhớ những người đã hy sinh, người dân lấy con số 914 đặt tên cho cầu minh chứng cho số tù nhân “ngã xuống”. Hiện tại, cầu giữ nguyên chiều dài như trước là 130m cùng chiều rộng 4.8m, chia thành hai cánh chính và một cánh phụ, ở phía mũi tạo hình chữ T.
4.3 Trại 1
Trại 1 (hay còn được gọi là Banh 3, Lao 3, Trại Bác Ái, trại Phú Thọ…) được xây dựng năm 1928 với diện tích rộng lớn, khoảng 12.700m2. Trong đó, 1.200m2 dành riêng cho phòng giam và phần còn lại sử dụng cho nhiều chức năng quan trọng như 3 dãy khám giam, nhà y tế, nhà bếp và nhà ăn, phòng giam tập thể và phòng biệt lập, dãy nhà cầm cố.
Trước năm 1945, trại giam có 2 dãy phòng giam tập thể, 1 dãy phòng giam biệt lập, 1 khu nhà bếp và 1 khu bệnh xá (dành để cách ly bệnh kiết lỵ). Tuy nhiên, sau Cách mạng tháng Tám, trại có sự thay đổi đôi chút, chỉ còn 2 dãy phòng giam và riêng dưới thời Mỹ, trại xây thêm 2 phòng giam (số 9 và số 10) ở phía sau bệnh xá.
4.3 Trại 2
Trại 2 (còn được biết đến với tên Banh 1, Lao 1 hoặc Trại Cộng Hòa) được xây dựng từ năm 1862 với diện tích 12.040m2, gồm 2 dãy khám giam, 20 xà lim, bệnh xá, nhà nguyện, giảng đường, khu đập đá, câu lạc bộ, nhà Giám thị… Toàn bộ khu vực được bao bọc bởi bốn bức tường cao hơn 4m, xung quanh bố trí nhiều bốt gác nên việc thoát khỏi đây dường như là điều không thể.
4.4 Trại 3
Tương tự trại 1 và trại 2, trại 2 cũng được nhắc đến bằng nhiều cái tên khác nhau như Banh 2, Lao 2, Trại Nhân Vị, Trại 3, Trại Phú Sơn… và được xây dựng năm 1916, nằm cạnh Banh 1. Tổng diện tích trại lên đến 13.228m2, gồm 13 khám lớn, 14 xà lim, 1 phòng hớt tóc, miếu thờ, phòng y tế, nhà bếp, phòng Giám thị, câu lạc bộ và khuôn viên cây xanh.
Ngoài ra phải kể đến một số trại khác như:
- Trại 4: Tổng diện tích 5804m2, gồm 8 phòng giam, nhà bếp, nhà kho, bệnh xá.
- Trại 5: Tổng diện tích 3.594m2, với 12 phòng giam tập thể, khu nhà bếp.
- Trại 6: Tổng diện tích 42.140m2, gồm khu A và khu B. Mỗi khu có 2 dãy, mỗi dãy 10 phòng, 4 xà lim, nhà bếp, bệnh xá, nhà kho.
- Trại 7: Tổng diện tích 25.788m2, với 8 khu trại giam (A, B, C, D, E, F, G , H). Mỗi khu 48 chuồng cọp, nhà kho, nhà bếp, văn phòng Giám thị, bệnh xá.
- Trại VIII: Gồm 10 khám giam, được chia thành 2 dãy.
4.5 Phòng điều tra
Đây là nơi làm việc và lưu trữ hồ sơ hỏi cung của tất cả tù nhân. Mọi tù binh trước khi nhập giam đều bị hỏi cung, tra tấn tại phòng này.
4.6 Cầu Ma Thiên Lãnh
Để kiểm soát tù binh vượt ngục thuận lợi, từ năm 1930 – 1945, thực dân Pháp đã cho mở một nhánh đường đến Sở Ông Câu – gọi là cầu Ma Thiên Lãnh.
4.7 Khu biệt lập Chuồng Bò
Đây là nơi tù nhân lao động khổ sai, có thể trở thành nơi ngã xuống không thể tỉnh dậy nên còn được biết tới là “bãi sọ người” đáng sợ. Sau này, tại đây chính là nghĩa địa đầu tiên ở Nhà tù Côn Đảo, tiếp đến là nghĩa địa Hàng Keo, nghĩa trang Hàng Dương.
4.8 Lò Vôi
Bên cạnh nghĩa địa Côn Đảo, đây cũng là chứng tích điển hình về chính sách bóc lột sức lao động một cách dã man của bọn thực dân. Cùng với đó, chế độ nhà tù hà khắc (ăn uống thiếu chất, tra tấn dã man) liên tục được cải tiến nhằm mục đích dập tắt ý chí của những người Việt Nam yêu nước.
Hành trình khám phá Côn Đảo sẽ trở nên trọn vẹn hơn khi bạn chủ động chuẩn bị từ sớm – đặc biệt là việc đặt vé tàu Vũng Tàu Côn Đảo, bởi lượng khách ra đảo ngày càng đông.
5. Thời điểm thích hợp để thăm quan nhà tù
Theo kinh nghiệm của hầu hết khách du lịch, tháng 12 đến tháng 4 năm sau là lúc khám phá địa điểm thuận lợi nhất vì trời thoáng đãng, nắng đẹp, không có mưa. Thế nhưng, bạn đừng quên chuẩn bị kem chống nắng, mũ, nón, kính râm… để tránh say nắng nhé!
Đến đây, hy vọng bạn đọc đã có thêm nhiều kiến thức hữu ích về nhà tù Côn Đảo, tạo điều kiện thuận lợi cho chuyến đi sắp tới thuận lợi nhất có thể. Đừng quên đón đọc các nội dung du lịch tiếp theo ở chuyên mục Tin tức của Phú Quốc Express để tích lũy thêm nhiều thông tin thú vị khác nhé!
